طلوع
درباره ...
|
لوگوي خود را در اينجا قرار دهيد. |
جستجو گر
طراح قالب
گیاهان عجیب ( )
این ویدیوی شگفت انگیز را ببینید . آیا کسی در مورد هیچ کدام از این گیاهان اطلاعاتی دارد ؟ از دست ندهید . من که ده بار این ویدیو را نگاه کردم .
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
دوشنبه 30 مهر1386 ساعت
11:30
منشا احتمالی حیات ( نجوم )
در حالی که مردم محلی معتقد بودند این باران نشانه پیش بینی شده پایان جهان است، مقامات رسمی توضیح دادند که این باران ناشی از گرد و غبار صحراهای عربستان است.
اما دکترگادفری لوئیس دانشمندی که در این منطقه حاضر بود می گوید این واقعه چیزی بیش از یک رخداد غیرعادی بود.
وی نه تنها کشف کرد سلولهای زیستی کوچکی در این باران وجود داشته است بلکه به این دلیل که ظاهرا حاوی دی ان ای که اجزای تشکیل دهنده حیات بر روی زمین است، نبودند، وی را برآن داشت تا معتقد شود این سلولها شکلی از حیات فرازمینی در خود دارند.
دکتر لوئیس می گوید: "این ادعای بحث برانگیز مبتنی بر امکان منشای حیات بر روی زمین از خارج از کره زمین است. می دانم که ادعای بزرگی است اما همه آزمایشات از این ادعا حمایت می کنند."
مطالعات وی زنجیره ای از واکنش های دانشمندان در سراسر جهان که نسبت به ماهیت این سلولها تردید داشتند را برانگیخت.
دلیل اصلی آنکه ادعای دکتر لوئیس بلافاصله از سوی جوامع علمی رد نشد آن بود که با نظریه دو دانشمند بریتانیایی که در دهه شصت میلادی ارائه شده بود و هنوز هم مورد بحث است، هماهنگی داشت.
کشف فضایی
سر فرد هویل و پرفسور چاندرا ویکراماسینگه پیشگامان نظریه "حیات فرازمینی" هستند که مبتنی بر آن است که منشای حیات بر روی زمین از سیاره ای دیگر است.
آنها معتقد بودند که حیات در ابتدا بر روی یک ستاره دنباله دار به زمین آمد. در طول دهه های گذشته این فرضیه با جدیت بیشتری مورد بررسی قرار گرفته است.
سازمان فضایی آمریکا(ناسا)، در حال حاضر علاقه بیشتری برای یافتن وجود حیات در سایر کرات نشان می دهد.
یک روبوت زیر دریایی برای جستجو در اقیانوس های یکی از اقمار مشتری(ژوپیتر) طراحی شده است که در حال حاضر در مرحله آزمایش در دریاچه ای در تکزاس است.
یافتن حیات در منظومه شمسی می تواند فرضیه حیات فرازمینی را تقویت کند.
بخش دیگری از ناسا در حال مطالعه بر روی باکتریهایی در روی زمین است که می توانند در شرایط کاملا متفاوتی به حیات خود ادامه بدهند.
یافتن چنین باکتریهایی می تواند موید آن باشد که میکرو ارگانیزم ها می توانند در شرایط دشوار سفر در فضا بر روی یک شهاب به حیات خود ادامه دهند.
پرفسور ویکراماسینگه توضیح می دهد: "باکتریها بایستی در برابر سرمای شدید فضا، خلاء، تابش اشعه ماورای بنفش، اشعه های کیهانی و اشعه ایکس مقاومت کنند."
باران قرمز و وجود دی ان ای غیر زمینی در آن دانشمندان را شوکه کرده است |
وی ادامه می دهد: "به نظر عجیب می رسد ولی باکتریها در برابر همه این شرایط مقاوم هستند، تا آنجا که ما می دانیم باکتریها مطمئنا در این شرایط به حیات خود ادامه می دهند، من باکتریها را ذاتا فضانورد می دانم."
از یک سیاره دیگر
تابستان گذشته، برنامه Horizon در بی بی سی گزارشی اختصاصی از سفر پرفسور ویکراماسینگه به هند برای آنکه شخصا در باره باران سرخ بررسی کند، پخش کرد.
او با دکتر لوئیس ملاقات کرد و با یکدیگر با مردمی که شاهد این باران بودند گفتگو کردند.
او همچنین تحقیق دکتر لوئیس در باره آنکه بارش باران سرخ در دمای سیصد درجه سانتیگراد نیز می تواند رخ دهد، را مطالعه کرد، مطالعه بنیادینی که نشانگر آن است که میکرو ارگانیسم های فضایی ممکن است در دمای بسیار بالا نیز به حیات خود ادامه دهند.
همه این شواهد پرفسور ویکراماسینگه را بر آن داشته است تا باران سرخ را نوعی از حیات فرا زمینی بداند.
او می گوید" "پیش ازسفرم به هند در مورد اینکه باران سرخ واقعا نشانه ای از حیات فرازمینی باشد تردید بسیاری داشتم؛ اما حالا معتقدم که حیات بر روی زمین از فضا آمده است."
با این که بسیاری از دانشمندان با شک و تردید به این موضوع می نگرند ولی اگر ویکراماسینگه و لوئیس حق داشته باشند، این نشانه ها می توانند قوی ترین مدارک اثبات نظریه حیات فرازمینی باشند.
این امر همچنین می تواند نشانگر آن باشد که حیات در ابتدا از سیاره دیگری آغاز شده است و سپس در روی زمین به اشکال مختلفی تغییر شکل یافته و از این قرار انسان ماهیتی فرازمینی دارد.
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
پنجشنبه 26 مهر1386 ساعت
16:51
زمین را حفظ کنید ( محیط زیست )

۱۵ اکتبر ٬ روز همبستگی و حرکت دسته جمعی جهانی در بین وبلاگ نویسان جهان برای ابراز نگرانی از نابودی محیط زیست فرارسیده است . حرکتهای این چنینی اگر چه نمی تواند جلوی نابوی محیط زیست را به صورت مستقیم بگیرد اما مطمئنا در آگاهی بخشیدن به افکار عمومی جهان بسیار تاثیر گذار و مفید به فایده است .
در این نوشته ابتدا می خواهم شما را به شبی در اواخر سال ۱۳۸۵ ببرم . به شبی که مجسمه های طلایی اسکار در بین برندگان خوشحال آن تقسیم می شدند . بله ٬ امشب شب برگذاری مراسم اسکار ۷۹ است . در سالن کداک لوس آنجلس واقع در بلوار هالیوود غلغله ای برپاست . ماشین های لیموزین مهمانان خود را بر روی فرش قرمز پیاده می کنند و عکاسان از فرصت استفاده می کنند و فلاش ها بی وقفه شلیک می شوند .
مجسمه های طلایی امشب در دستان برگزیدگان خوشبختی که صدها میلیون نفر در سراسر جهان آنها را به نظاره نشسته اند ٬ آرام خواهند گرفت . در بین نامزدهای اسکار که امید پیروزی در سر می پرواراند مردیست که از سالهایی نه چندان دور لقب شکست خورده بزرگ را در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در مصاف با جرج دبلیو بوش به دوش می کشد .
الگور با ساخت فیلم مستند یک حقیقت تلخ An Inconvenient Truth که با موضوع معرفی وضعیت فعلی جهان و تاثیر گرمایش جهانی بر آینده زندگی بر روی زمین ٬ هدف آگاهی بخشی به سیاستمداران و افکار عمومی جهان را دنبال می کرد ٬ اکنون خودش را در بین نامزدهای بهترین فیلم مستند اسکار هفتاد و نهم می دید و هنگامی که برای دریافت جایزه خود روی سن رفت با گفتن هموطنان من My fellow citizensسخنش را آغاز کرد٬ گویی که می خواهد در ادامه نامزدی خود برای انتخابات ۲۰۰۸ را اعلام کند . در مورد این فیلم زیاد صحبت نمی کنم اما توجه شما را به خواندن این مقاله جلب می کنم که نقدی بر این فیلم است و شدیدا شما را با حال هوای این فیلم در صورتی که تا به حال آن را ندیده اید آشنا می کند .
اما امروز باز هم رسانه ها همه از الگور می گویند . الگور در زمانی که رقیب او جرج بوش توانست رئیس جمهور اعلام شود و سرخوش از قدرت خود به اعمال نظم نوین جهانیش مشغول شود ٬ از این شکست خود را رها کرد و تلاش هایش را ادامه داد و اکنون توانسته بعد از کسب جایزه اسکار٬ افتخار بزرگتری برای خود کسب کند . او در تمام این سالها با تمرکز بر فعالیت های زیست محیطی ٬ همکاری با گروهی از پژوهشگران ارشد سازمان ملل و ساخت فیلم یک حقیقت تلخ ٬ در قالب یک فعال زیست محیطی مردم را با حقیقت هراسناک وارد شدن به حالت بدون بازگشت تا سال ۲۰۱۶ آشنا می سازد . او می گوید اگر این رویه ادامه داشته باشد دیگر امیدی به بازگشت نخواهد بود و با تغییر اقلیم زمین خشکسالی و گرسنگی بخشی از جهان را در بر میگیرد و سیلهای خانمان بر انداز و زیر آب رفتن مناطق ساحلی بسیاری از کشور ها بخش دیگری را . در نتیجه امنیت جهانی به علت پدید آمدن فقر و گرسنگی در سرتاسر جهان به مخاطره خواهد افتاد و میلیون ها نفر بی خانمان و گرسنه و نا امید خواهند شد . صد البته دولتهای توسعه نیافته یا در حال توسعه بار بیشتری از این اتفاق دهشتناک را بر دوش خواهند کشید و مردم این کشور ها فاجعه را بیش از مردم کشور های توسعه یافته و صنعتی که مسبب اصلی این امر بوده اند لمس و درک خواهند کرد .
اکنون جایزه نوبل نیز مشترکا در دستهای آقای الگور و رئیس هندی موسسه ipcc قرار گرفته است . گروه پژوهشی سازمان ملل متحد در زمینه تغییرات آب و هوا ( IPCC) در سال 1988 تاسیس شد و بالاترین مرجع جهان در زمینه مسائل مربوط به گرم شدن هوای زمین است. من امیدوارم که سیاستمداران این پیغام صریح را از جانب نخبگان و دانشمندان جهان جدی انگاشته و بدانند که امنیت و صلح در دنیای امروز در گروی حفظ محیط زیست و کشیدن افسار توسعه لجام گسیخته و بی تفاوت به مسائل زیست محیطی می باشد .
امروز اگر که کمیته نوبل اعلام کرده با اهداء این جایزه به الگور و گروه پژوهشی سازمان ملل قصد دارد کمک کند تا جهانیان بیش از پیش بر تهدیدی که از جانب تغییرات آب و هوا با آن رو به رو است و متاسفانه زیر همهمه ی کوبیدن بر جنگ و تبلیغات سیاسی دولتها پنهان شده ٬ واقف شوند. ای معنی آن است که خطر به حدی جدی است که دیگر مجال از دست دادن زمان و تعلل باقی نمانده و چه خوب است که جدی بودن این خطر در کشور هایی چون آمریکا و چین و البته تمام کشور های صنعتی به سیاستمداران و افکار عمومی این کشورها اعلام شود و آنها را از آنچه دولتهای کشورشان در راه توسعه این کشور ها انجام میدهند آگاهی ببخشد و وادار به متعهد شدن به جامعه جهانی برای حفظ و نگهداری بهتر جهان کند . این یک شوخی نیست که اگر زمین روزی نابود شود انسان محل دیگری برای زندگی نخواهد داشت .
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
دوشنبه 23 مهر1386 ساعت
22:34
افزایش رطوبت به علت گرمایش جهانی ( محیط زیست )
مساله گرمایش جهانی بزرگ تر از هر مساله انسان ساخته ای بی شک به عنوان بزرگترین چالش پیش روی بشر مد نظر است . در روزنامه یو اس ای تو دی مقاله و خبر کوتاهی خواندم که بد ندیدم برایتان بنویسم :
بر اساس این گزارش دانشمندان با توجه به نتایج تحقیقاتی که با استفاده از سیستم های رایانه ای و با شبیه سازی وضع اتمسفر در دهه های اخیر انجام داده اند به این عقیده رسیده اند که افزایش رطوبت در اتمسفر در طول دهه های اخیر عمدتا به علت افزایش گازهای گلخانه ایی و تحت تاثیر این آلودگی های گازی می باشد .
اگر چه به این تحقیق و روش های استفاده شده در آن شبهاتی وارد می شود اما این یک نظریه واضح و اثبات شده فیزیک است که هوای گرم توانایی نگهداری مقدار بیشتری رطوبت را دارد . در بین سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۹۹ میانگین رطوبت در سرتاسر جهان با افزایشی ۲.۲٪ روبرو بوده است که در طول قرون اخیر بی سابقه می باشد .
دانشمندان که تحقیقات جدیدی در این زمینه شروع کرده اند می گویند که بیشتر این افزایش رطوبتی می تواند به علت افزایش بی سابقه گازهای گلخانه ای و تغییر پذیری طبیعی اتمسفر باشد . افزایش رطوبت در جو می تواند تاثیرات اقلیمی بر زمین بگذارد و سیل های ویرانگر و فرسایش و خشکسالی و افزایش گرسنگی در برخی نقاط دیگر جهان یکی از کوچترین آثار مخرب آن است .
منبع : روزنامه یو اس ای تو دی
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
شنبه 21 مهر1386 ساعت
19:54
روند ادامه کار ( حرفهای خودمانی )
چند وقتی در سفر خواهم بود و نخواهم توانست طلوع را به روز کنم اما لازم است که قبل از رفتن کمی از سیستم کاری خودم در نوشتن طلوع انتقاد کنم . اینکه در این وبلاگ که با هدف نوشتن مقالات خودم در نظر گرفته بودم شعر و ادبیات و داستان و ... را دخالت دادم کار درستی نبوده و تمرکزم را از کاری که قصدش را کرده بودم گرفت . لذا از این به بعد این وبلاگ صرفا به نوشتن مقالات و ترجمه هایم اختصاص خواهد داشت .
در ترجمه مقالاتی که از این به بعد در طلوع خواهم گذاشت نه به صورت ترجمه کلمه کلمه بلکه به نوعی بیان برداشت شخصی ام از مطلب اصلی با ذکر منبع و صد البته حفظ مفهوم و عصاره خبر عمل خواهم نمود . با توجه به وضیت بحرانی محیط زیست در ایران و جهان وظیفه خود میدانم که به نوبه خود با ادامه به کار این وبلاگ در آینده منبع کوچکی باشم برای دانشجویان و علاقه مندان به موضوعات زیست محیطی و کشاورزی پایدار .
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
جمعه 20 مهر1386 ساعت
23:31
اگر عمر زمین 46 سال بود ... ( محیط زیست )
این مطلب را مدتها پیش در اینترنت خوانده بودم که خواندنش خالی از لطف نیست . متاسفانه منبع این مطلب را به خاطر ندارم .
تصور كنيد كه بتوانيم سن زمين را كه غير قابل تصور است، فشرده كنيم و هر صد ميليون سال آن را يك سال در نظر بگيريم!
در اينصورت كره زمين مانند فردی 46 ساله خواهد بود!
هيچ اطلاعي در مورد هفت سال اول اين فرد وجود ندارد و در بارهي سالهاي مياني زندگي او نيز اطلاعات كم و بيش پراكندهاي داريم!
اما اين را ميدانيم كه در سن 42 سالگي، گياهان و جنگلها پديدار شده و شروع به رشد و نمو كردهاند. اثري از دايناسورها و خزندگان عظيم الجثه تا همين يكسال پيش نبود! يعني زمين آنها را در سن 45 سالگي به چشم خود ديد و تقريبا 8 ماه پيش پستانداران را به دنيا آورد.
در اوايل هفتهي پيش ميمونهاي آدمنما به آدمهاي ميموننما تبديل شدند! و آخر هفته گذشته دوران يخ سراسر زمين را فرا گرفت.
انسان جديد فقط حدود 4 ساعت روي زمين بوده و طي همين يك ساعت گذشته كشاورزي را كشف كرده است !!!
بيش از يك دقيقه از عمر انقلاب صنعتي نميگذرد و...
حال ببينيد انسان در اين يك دقيقه چه بلائي بر سر اين بيچارهي 46 ساله آورده است!!!
او طي 40 دقيقهي بيولوژيكي، از اين بهشت يك آشغالداني كامل ساخته است.
او خودش را به نسبتهاي سرسامآوري زياد كرده، و نسل 500 خانواده از جانداران را منقرض كرده است!سوختهاي اين سياره را مال خود كرده و همه را به يغما برده است!
و الان مثل كودكي معصوم و بي تقصير! ايستاده و به اين حملهي برق آسا نگاه ميكند!!!
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
دوشنبه 16 مهر1386 ساعت
15:15
مرتعداری و کوچ عشایر و چالشهای پیش رو ( محیط زیست )

کشور ما ایران با داشتن وسعتی معادل 165000000 هکتار دارای شرایط آب و هوایی متفاوتی می باشد و این شرایط مختلف آب و هوایی باعث گردیده که پوششهای گیاهی گوناگونی را در کشورمان شاهد باشیم . این تنوع پوششهای گیاهی٬ ایران راصاحب ثروتی مضاعف در زمینه منابع طبیعی کرده است . مدیریت منابع طبیعی و محیط زیست در کشور ایران از سابقه ای 86 ساله بر خوردار است که در بین کشور های منطقه قابل توجه است اما با وجود این سابقه طولانی شاهد هستیم که مناطق بیابانی و کویری ایران که روزی دارای پوشش گیاهی مناسب خود بوده اند و به عنوان مرتع مورد استفاده قرار می گرفتند ، امروزه در حال تبدیل به اراضی لم یزرع و غیر قابل استفاده می باشد که این امر در اثر وجود عوامل تخریب و مشکلاتی است که در هنگامه گذار به سوی توسعه و پیشرفت با آن دست به گریبانیم .
بیش از نیمی از وسعت کشور مان را مراتع تشکیل می دهند . تعلیف دام تنها یکی از فواید کوچک مراتع است چنانچه محققان سالهاست نقش مراتع و حفظ پوشش گیاهی آنها را در حفظ چرخه اکوسیستم و جلوگیری از فرسایش خاک مورد تاکید قرار داده اند. این در حالی است که متاسفانه ایران دومین کشور جهان از لحاظ فرسایش خاک است و یکی از اصلی ترین علل قرار گرفتن در این رتبه بندی ملالت بار تخریب پوشش گیاهی مراتع می باشد . مراتع علاوه بر موارد یاد شده می توانند به عنوان یکی از عوامل جذب گردشگر(اکو توریست) و در نتیجه یک منبع درآمدی مهم و تاثیر گذار بر زندگی اهالی بومی مطرح شوند .
مرتع شامل زمینی است اعم از کوه و زمین مسطح و دامنه و غیره که در فصل چرا دارای پوششی از نباتات علوفه ای خود رو بوده و با توجه به سابقه چرا مرتع شناخته می شود . با توجه به نقش تعیین کننده ای که مراتع در تغذیه دامها دارند ، پرداختن و اجرای اصول مرتعداری امری بدیهی و لازم الاجرا به نظر می رسد چنانکه اهمیت مراتع تنها مربوط به تغذیه دام نمی شود . بر اساس گزارش سازمان خواروبار جهانی فائو ، ارزش یک هکتار مرتع در سال 232 دلار است که ارزش چرای دام در آن تنها برابر با 57 دلار(25 درصد) است و 175 دلار مابقی مربوط به ارزشهای زیست محیطی مانند حفظ آب ( تامین آب سفره های زیر زمینی و ایجاد چشمه ها و قنات ها ) ، حفظ خاک ( جلوگیری از فرسایش و افزایش نفوذ پذیری خاک و ... ) ، ارزش های دارویی و صنعتی ، تنظیم گاز و تلطیف آب و هوا ، حمایت از وحوش ، رفع ضایعات ، تثبیت ژنتیکی و جذب گردشگر و ... می باشد . بنا براین فدا کردن 75 درصد سود و ارزش مراتع برای 25 درصد مربوط به ارزش چرای دام در مراتع کاری نا بخردانه و غیر اصولی خواهد بود که در بلند مدت زمینه ساز تبدیل این مراتع به مراتع فقیر و سپس زمینهای بایر خواهد بود .

با یک بررسی آماری از 40 سال گذشته تا کنون در می یابیم مراتع کشورمان در طول این سالها وضعیتی نزولی همراه با پسرفت کمی و کیفی داشته اند . بر اساس جدول ذیل که اطلاعات آن از آمارهای رسمی فائو و سازمان مرتعداری کشور برداشت شده شاهد هستیم وسعت مراتع کشور از1349 که 100 میلیون هکتاربوده به 86 میلیون هکتار در سال 1383 رسیده است (جدول شماره یک )
| سال | مراتع خوب | مراتع متوسط | مراتع ضعیف | جمع |
| ۱۳۴۹ | ۱۶ | ۲۸ | ۵۴ | ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ |
| ۱۳۸۳ |
|
۲۲۵۸۷۴۷۶ | ۵۶۵۷۹۶۷۰ | ۸۶۱۰۳۹۴۰ |
این در حالی است که تعداد دامهای عشایر کوچنده که اصلی ترین استفاده کنندگان مراتع هستند در طول این سالها سیری صعودی به خود دیده است. بنا به اطلاعات مرکز آمار ایران در سال 1377 به نسبت سال 1366 تعداد دامهای عشایر ایران با افزایش3/5 میلیون راس انواع دام روبرو بوده ، به بیان دیگر نسبت به سرشماری سال 66 ، در سال 77 تعداد دامهای عشایر با بیش از 30درصد افــــزایش از 4/17 میلیون راس به 7/22 میلیون راس رسیده است . و در این بین تعداد دامهایی مانند بز و بزغاله که ضرر های جبران نا پذیری به پوشش گیاهی مراتع وارد می کنند سیری صعودی داشته و تعدادشان در این ده سال ۱۳۰۰۰۰۰ راس افزایش پیدا کرده است .قابل توجه است که در طرح های مرتعداری٬ یک راس گوسفند یک واحد دامی محسوب می شود و بز و سایر دام ها 4 واحد دامی محسوب می شود این خود نشان دهنده قدرت تخریب بز و بزغاله در مراتع است . عشایر زحمت کش کشورمان نیز باید به این امر توجه بیشتری مبذول کنند تا مراتعی باقی بماند که فرزندانشان بتوانند از آن استفاده کنند . بر اساس جدول شماره دو که اطلاعات آن از مرکز آمار ایران برداشت شده مقایسه ای بین تعداد و انواع دام در سالهای ۶۶ و ۷۷ را مشاهده می کنید .
| سال | گوسفندوبره | بز و بزغاله | گاو و گوساله | گاو میش | شتر و بچه شتر | اسب و کره اسب | قاطر و استر | الاغ و کره الاغ |
| ۶۶ | ۹۳۰۰ | ۷۷۰۰ | ۱۹۰ | ۷ | ۳۰ | ۲۱ | ۶۶ | ۱۸۶ |
| ۷۷ | ۱۳۱۷۰ | ۹۰۱۶ | ۲۲۹ | ۹ | ۴۵ | ۱۷ | ۳۲ | ۱۹۳ |
| اختلاف | ۳۸۷۰ | ۱۳۱۶ | ۳۹ | ۲ | ۱۵ | ۴- | ۳۴- | ۷ |
این آمارنشان می دهد که تعداد دامهای عشایر در فاصله ای کوتاه رشدی نسبتا سریع داشته است . جدای از دامهای عشایر باید تعداد کل دامهای کشور را نیز در نظر گرفت . بنا بر اطلاعات منتشره از سوی مرکز آمار ایران در سال 1350 ٬ تعداد دامهای ایران برابر 50 میلیون راس بوده و بر اساس آخرین سرشماری این تعداد در کل کشور به 124 میلیون راس دام رسیده که مقایسه این اعداد و آمار بیانگر نکته بسیار مهمی است . به نسبت سال 1350 ، 14 میلیون هکتار از مراتع ایران کاسته شده اما تعداد رئوس دام ایران حدودا 5/2 برابر گردیده است .

با پیشرفت تکنولوژی و وارد شدن آن در زندگی عشیره ای تغییراتی بنیادین در شیوه زندگی کوچ نشینان به وجود آمده است .این تغییر شیوه نیز در تخریب مراتع تاثیر گذار بوده است .گرایش روزافزون عشایر به كوچ ماشيني موجب تسريع كوچ شده و در نتیجه باعث به هم خوردن تقويم كوچ و حضور زودهنگام در قملروهاي استقرار و چراي قبل از موعد در مراتع و حذف دوره ميانبند شده است . امروزه بیشتر خانوار های عشایر ترجیح می دهند که با وسیله نقلیه کوچ کنند در سال ۱۳۷۷ در دوره مربوط به كوچ از ييلاق به قشلاق 48/61درصد و دردوره كوچ از قشلاق به ييلاق 22/58 درصد از خانوارها با وسيله نقليه (كاميون، وانت بار، تراكتور و...) كوچ كرده اند.درهمين دوره تنها ۳۳ درصد از خانوارهاي عشايري به همراه دامهايشان و به روش سنتي كوچ كرده اند.
طبق داده های سرشماري در سال ۶۶ عشایر ٬ تنها 9/3درصد عشاير در استقرارگاههاي ييلاقي مسكن ثابت داشته اند و دردوره قشلاق ۵۲درصد در مسکن ثابت اسكان گزیده اند. اما در سال ۷۷ این ازقام سیری صعودی داشته و استفاده از مسكن ثابت در ييلاق تقريباً سه بــرابـــر شده و به 23/10 درصد رسیده و در قشلاق نیز این رقم به 23/62 درصد می رسد . با توجه به اعداد این سرشماری ها و با فرض اينكه اكثر خانوارهاي عشايري عمدتاً دريكي از قلمروهاي استقرار ييلاقي و قشلاقي داراي مسكن ثابت هستند. می توان نتیجه گرفت كه حدود ۷۲درصد عشاير داراي مسكن ثابت هستند.
به گزارش مرکز آمار ایران آزمايش سرشماري عشاير كوچنده در سال 1386 از 21 مردادماه به مدت 15 روز انجام خواهد شد. اين آزمايش در شهرستانهاي بويراحمد، فارسان، جيرفت، اردبيل و ايرانشهر انجام خواهد شد و سرشماري اصلي در تيرماه 1387 برگزار خواهد شد. طبعا با انجام این سرشماری و حصول داده های جدید از وضعیت زندگی عشایر و وضعیت فعلی مراتع می توان نسبت به تحلیل و بررسی و برنامه ریزی های جدید و کار آمد تر اقدام کرد.
وضعیت طرح مرتعداری کشور در حال حاضر و چالشهای پیش رو
یک طرح مرتعداری شامل سلسله فعالیتهایی است که به قصد حفاظت ، بازیابی ، اصلاح ، بهره برداری درست و تولید مستمر و توسعه مراتع با توجه به وضعیت هر یک از مراتع کشور تدوین گشته و به عنوان طرح اجرایی به سازمانهای جنگلبانی و مرتعداری و آبخیز داری ارائه می شود تا پس از تصویب به سازمانهای تابعه استانی ابلاغ شود . در این طرح ها به ارزیابی استعداد مرتع در جهت توسعه و افزایش تولید ، ارزیابی تخصصی مرتع از طریق سنجیدن ظرفیت چرای مجاز مرتع ، شناسایی اراضی مستعد جهت کاشت گیاهان علوفه ای مناسب ، ظرفیت تعداد دام های مرتع برای چرای مجاز ، مدیریت آب جهت افزایش توان تولید ، بذر کاری و بذر پاشی در مرتع ، تعیین زمان مناسب برای چرا و ... توجه شده و بر اساس موارد یاد شده این طرح ها تهیه و اجرا می گردند .

در اجرای طرحهای مرتعداری دولت نیز تعهداتی به عهده دارد که پایبندی به آنها بسیار سرنوشت ساز و تاثیر گذار می باشد از جمله تهیه طرح های مرتعداری و به تصویب رساندن آن توسط کمیته فنی استان ها و در مرحله بعد می توان به اقدامات مقدماتی برای واگذاری مراتع به دامداران ذیحق (در چارچوب طرح مصوب) در دفاتر رسمی و بهینه سازی و اصلاح مراتع اشاره کرد . همچنین دولت موظف است در جهت تامین بعضی از موارد مورد نیاز پروژه های مربوطه وارد عمل شده و با اقدامات پشتیبانی کننده از قبیل اعطای نهاده هایی همانند بذر و نهال ، اعطای وام و کمک مالی و سایر تسهیلات بانکی از جمله اقدامات مقتضی برای بیمه نمودن مراتع ، کمکهای فنی در تامین آب مورد نیاز دام ، پشتیبانی فنی و مدیریتی و نظارتی از پروژه های در حال اجرا و کمک به تشکیل تعاونی ها در جهت تسهیل و تسریع و هدایت فعالیتهای مربوط به طرحهای مرتعداری وارد عمل شود . حسن اجرای هر یک از موارد یاد شده و نظارت مستمر بر انجام طرح ها و تامین آنها
در پایان می باید به مشکلات پیش روی سازمان مرتعداری نیز اشاره کرد و زحمات سبز پوشان سبز گستر را ارج نهاد . هنگامی که مرتعی مورد قرق طویل المدت که بیش از سه سال قرار می گیرد مشکلات اجتماعی اولین مشکلی خواهد بود که پیش می آید ، جلوگیری از ورود دام به مرتع به منظور اجرای قرق بلندمدت و یا میان مدت ، جلوگیری از چرای زودرس خصوصاً در مراتع بهاره و تابستانه و اجرای سیستم چرای استراحتی و یا تاخیری باعث می شود که دامداران ذیحق با مشکلاتی در زمینه تعلیف دامهایشان روبرو شوند و عدم استفاده از نواحی قرق شده باعث افزایش فشار به نقاط دیگر مرتع می شود که دولت و سیستم بانکی کشور باید با پشتیبانی از دامداران این مناطق همانگونه که تا بحال از انجام آن فروگذار نبوده به آنها کمک کنند تا دامداران بتوانند برای تغذیه دام هایشان از تعلیف دستی استفاده کنند و هزینه هایی را که در این راه به آنها وارد می شود را به نوعی جبران نمایند .

مسائل اقتصادی و اجتماعی دیگر مانند گران شدن زمین باعث ایجاد انگیزه تخریب و تعرض و گاه تصاحب زمینهای مرتع می شود .از سوی دیگر افزایش جمعیت و عدم وجود ظرفیت لازم برای پاسخگویی به نیاز های مرتبط با آن یکی دیگر از مشکلات پیش روی سازمان مرتعداریست به گونه ای که نزدیک به یک میلیون خانوار عشایری که تعداد دامهایشان 7/5 برابر توان مراتع کشورمان است در کشور زندگی می کنند . به تمام مشکلات یاد شده می توان موارد دیگری هم افزود : واگذاری زمین از اراضی مرتعی و تبدیل اراضی مرتعی به دیمزارهای کم بازده ، بنیه مالی ضعیف مرتعداران ، مشکلات حقوقی در پیش روی اجرای طرح ها ، بهره برداری چند دامدار از یک مرتع و مشکلات اجتماعی که در پی آن پیش می آید و در نهایت متعادل نبودن تعداد دام و توان مرتع از دیگر چالشهای پیش روی سازمان مرتعداری به حساب می آیند که نظام قانونگذاری و مجریه می توانند و می باید در جهت بر طرف کردن آن اقدامات لازم را انجام دهند تا از پتانسیل اکولوژیکی کشورمان در جهت نیل به توسعه پایدار و ایجاد توازن بین حفظ و گسترش منابع طبیعی و تولید مستمر و بر آورده کردن نیاز های روزافزون جامعه بتوان بیش از پیش استفاده نمود .
به امید آن روز
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
پنجشنبه 25 مرداد1386 ساعت
11:29
سپرسوی دوبل تلخ ( )

اسپرسوی دوبل تلخش را با یک جرعه رفت بالا فنجان خالی را کوبید روی پیشخوان کافی شاپ و فریاد کشید : هیچ احمقی پیدا نمیشه به من بگه اینجا چه خبره ؟ از پشت تمام میزهای کافه صدا آمد : کجا ؟ اینجا ؟
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
سه شنبه 23 مرداد1386 ساعت
2:19
حکایتی از ابن خفیف شیرازی ( شمن نامه )
یا حق
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
شنبه 20 مرداد1386 ساعت
7:11
هذیان ( هذیان )
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
پنجشنبه 18 مرداد1386 ساعت
5:20
گرمایش جهانی ... چالشی برای تمام فصول ( محیط زیست )

گرچه سالها صدای متخصصان و دلسوزان محیط زیست برای آگاهی بخشیدن به دولت ها و افکار عمومی جهان در به تصویر کشیدن و شرح خطرات گرمایش جهانی و آنچه در این بین بر سر ما و فرزندانمان خواهد آمد در میان هیاهو و شتاب جنون آسای توسعه یافتگی صنعتی و افزایش جمعیت جهان گم می شد اما اکنون بارقه هایی از امید برای رسیدن به یک اجماع جهانی به چشم می خورد . آری ٬ مادر طبیعت در حال آماده شدن برای گرفتن انتقامی سهمگین از نوع بشر است .
گرمایش جهانی غولی است که به دست خود از بطن توسعه و پیشرفت به دنیا آورده ایم و با سرمایه گزاری های هنگفت در بخش صنعت ، بی توجه به ارزیابی های صحیح زیست محیطی ، آن را پرورده ایم . هم اکنون غول گرمایش جهانی با نشان دادن گوشه هایی از قدرت مخرب خود ، می رود تا در دهه آینده پایه های زندگی بشری را به شدت به مخاطره اندازد . تغییرات آب و هوایی مانند خشکسالی در بخشهای زیادی از کره زمین ، موج گرمایی ، گردبادها و توفانها و سیلابهای شدید ، نابودی تنوع زیستی و بالا آمدن سطح آبهای آزاد در نتیجه آب شدن یخهای قطبی اکنون وارد مرحله ای شده است که برای نجات از این بحران ٬ همکاری گسترده جهانی همراه با التزام عملی به اجرای یک معاهده بین المللی جهان شمول را می طلبد .
گرمایش جهانی چیزی نیست که اولین بار در این زمان اتفاق افتاده باشد . در طول عمر کره زمین حداقل یک بار دیگر این اتفاق روی داده است . برای شناخت بهتر خطرات این پدیده بهتر است نگاهی اجمالی به گذشته بیندازیم .
تغییرات پیش بینی شده آب و هوایی توسط IPCC در بدترین حالت هنوز پایین تر از تغییراتی است که 10000 سال گذشته در دوره درایاس جوان ( دورۀ پایان عصر یخبندان) بر روی زمین رخ داده است . نسبت به آن دوره که لایه های یخ کاملا در حال عقب نشینی بودند و نسل بشر شاهد یک دوره آب و هوای مناسب بود ناگهان آب و هوای کره زمین تغییرات عمده ای به خود دید . جنگلهای اروپا تبدیل به مراتع توندرا شدند و متوسط دما در نزدیکهای گرنیلند در حدود 10 درجه کاهش پیدا کرد و یخچالها ی طبیعی آند حدود 1000 متر به طرف اقیانوسها حرکت کرده و به آن نزدیکتر شدند . این اتفاقات تنها در 200 سال پیش آمد که زمان بسیار کوتاهی در دوره های زمین شناسی محسوب می شود .
این دوران 1000 سال به طول انجامید که از آن به عنوان یک ال نینوی 1000 ساله یاد می کنند . این دوران با یک دوره 20 ساله شگفت آور دوباره تغییر کرد و جنگلها دوباره سطح اروپا را پوشاند و انسان تولید محصولات کشاورزی را آغاز کرد . آن زمان در بعضی از نقاط جهان در هر 50 سال 7 درجه افزایش دما به وجود آمد که در قیاس با شرایط کنونی که IPCC در بدترین حالت پیش بینی کرده هوای زمین تا سال 2100 ، 6 درجه سانتیگراد گرمتر شود ٬ تفاوتی کاملا چشمگیردارد اما امکان یخبندان های شدید در آینده مساله ای است که نمیتوان از آن به سادگی گذشت .

نمایندگان 192 کشور جهان در اجلاسی مقدماتی که در محل مجمع عمومی سازمان ملل متحد ٬ در رابطه با تغییرات جوی کره زمین برگزار شد و جمعه شب به پایان رسید ُ دور هم جمع شدند و قویا مراتب نگرانی و موافقت خود برای امضای یک توافقنامه بین المللی را مورد تاکید قرار دادند . این جلسه قرار بود طی دو روز برگزار شود اما به علت درخواست ایراد سخنرانی نمایندگان نزدیک به صد کشور جهان یک روز دیگر تمدید شد . وضعیت بحرانی افزایش گرمایش جهانی به سرعت در حال تثبیت و افزایش است و در این بین لطمه ای که از این پدیده ناگوار به کشورهای جنوب وارد خواهد شد اگر نگوییم که بیشتر از کشور های توسعه یافته خواهد بود ( که خواهد بود ) ، بی شک اثراتی همسان بر تمامی ساکنان کره زمین خواهد گذاشت .
در حقیقت این اجلاس ، نشست مقدماتی برای اجلاسی است که دبیر کل سازمان ملل متحد ٬ بن گی مون خواستار برگزاری آن در 24 سپتامبر شده است . وی در مراسم افتتاحیه این اجلاس اعلام داشت : « تغییرات آب و هوایی یک چالش بزرگ جهانیست . هم اکنون زمان اقدام جهانی فرا رسیده است و بايد موافقتنامه مشروحی تحت چارچوب کنوانسيون سازمان ملل متحد برای تغييرات آب و هوا تصويب شود.» .
طبق دستور العمل می بایست زمینه و بستر لازم برای رسیدن به تفاهمی همه جانبه به منظور امضای توافقنامه جهانی مورد اشاره دبیرکل در این اجلاس حاصل شود تا در تاریخ 24 سپتامبر سال جاری که اجلاس نهایی در جزیره بالی اندونزی ٬ که در صورت ادامه وضعیت کنونی تا حداکثر 20 سال آینده به همراه سی هفت کشور جزیره ای دیگر به زیر آب خواهد رفت ٬ برگزار خواهد شد . با توجه به آمادگی نسبی گروه 77( گروهی از کشور های در حال توسعه به همراه چین که 133 کشور جهان را در خود جای داده است) ٬ دبیر کل برای امضای این توافقنامه در اجلاس بعدی ابراز امیدواری کرده و خواستار آن شده است که دولتهای ملل جهان توافقنامه احتمالی در جریان اجلاس بعدی را تا پایان سال 2009 میلادی در کشور های خود تصویب و امضا کنند .
کشور های آمریکا و چین دو کشور اصلی تولید کننده گازهای گلخانه روی هم رفته 40 درصد از این گازها تولید می کنند و از عمده مسببان اصلی این فاجعه زیست محیطی – بشری هستند و در صورت همکاری نکردن این دو کشور با این اجلاس ، همانگونه که در عدم پیوستن آمریکا به پیمان کیوتو و خودداری این کشور از امضای این معاهده شاهد بودیم ٬ این همبستگی جهانی در توقف گرمایش جهانی و ساختن دنیایی سبزتر نیز به شکست خواهد انجامید .
بر اساس پروتکل کیوتو کشور های صنعتی ( به غیر از آمریکا) موافقت کرده بودند در سالهای2008 ــ 2012 ، مجموع انتشار 6 گاز گلخانه ای را حداقل 5 درصد پایینتر از سطح انتشار این گازها در سال 1990 حفظ کنند . متاسفانه این پروتکل به گفته نماینده ژاپن تنها 3 درصد موفقیت داشته و به بیان دیگر این طرح 97 درصد با شکست مواجه شده است . پیمان کیوتو تنها تا سال 2012 قابلیت اجرا خواهد داشت لذا رسیدن به یک معاهده جهانی جدید و پیش بینی ابزارهای نظارتی دقیقتر بر کشورهای جهان امری اجتناب ناپذیر به نــظــر می رسد .

این در حالی است که در یک مقایسه انرژی آمریکا به تنهایی به اندازه کل مصرف انرژی ژاپن انرژی الکتریسیته هدر می دهد و همچنینCO2 منتشره در آمریکا دو برابر بیشتر از کل CO2 منتشره از تمامی بخشهای هندوستان که خود مقام دوم تولید این گاز را در قاره آسیا دارد٬ می باشد . جالب اینجاست که بدانیم هندوستان تقریبا سه برابر کشور آمریکا جمعیت دارد . این در حالی است که چین مقام دار تولید گاز CO2 در جهان است ٬ به گونه ای که این کشور در سال 2006 به تنهایی شش میلیارد و دو میلیون تن گازکربنبک تولید کرده که این مقدار 8 در صد از مقدار گازکربنیکی که ایالات متحده در این سال تولید کرده ، بیشتر است .
واضح است که در این راه دشوار تنها همکاری این دو کشور و کشور های توسعه یافته کافی نبوده و بدون مشارکت همه کشور های جهان هیچ امیدی به موفقیت این توافقنامه نمی توان داشت . اکنون کشور هایی همانند برزیل و اندونزی نیز به علت تخریب جنگلها و منابع طبیعی ٬ در معرض انگشت اتهام جهانی قرار دارند.
دانشمندان عقیده دارند که شرایط امروز تغییرات آب و هوایی به سمتی پیش می رود که تا ده الی بیست سال آینده در صورت ادامه روند کنونی وارد وضعیت غیر قابل بازگشتی خواهد شد که آن را نقطه بی بازگشت می نامند و نشانه های آن از هم اکنون قابل مشاهده است . نشانه های تغییرات الگوهای آب و هوایی در نقاط مختلف جهان ، مانند ریزش برف بعد از صد سال در آرژانتین و یا سرما و زمستان بی سابقه در نیمکره جنوبی و هم زمان اوج گرفتن گرمای تابستانی در نیمکره شمالی ٬ بارانهای سیل آسا و طولانی مدت و وقوع سیل ها و طغیان های بی سابقه در جای جای جهان تنها نشانه های کوچکی از بحرانی است که نسل بشر در صورت ادامه رویه فعلی با آن دست به گریبان خواهد بود .
نا پدید شدن یک دریاچه در شیلی یکی دیگر از این نشانه های هشدار بر انگیز است . اگر چه دانشمندان در مورد علل این واقعه هنوز جواب قانع کننده ای پیدا نکرده اند و نظر اصلی آنها پس از تحقیقات کامل در ماه ژوئیه اعلام خواهد شد ٬ اما دو تئوری اصلی در این زمینه ارائه گردیده که یکی از آنها به گرمایش جهانی مربوط است . عده ای از دانشمندان ناپدید شدن ناگهانی این دریاچه را که به گفته مسئول سازمان ملی جنگل های شیلی یک کیلومتر مربع مساحت داشته را وقوع زلزله ای که چندی پیش در شیلی اتفاق افتاد می دانند و عقیده دارند این زلزله که در ماه آوریل سال جاری اتفاق افتاد ٬ باعث ایجاد شکافهایی در بستر این دریاچه شده است . اما عده دیگری از دانشمندان بر این عقیده اند که گرمایش جهانی عامل پدید آمدن این فاجعه زیست محیطی بوده است . بر اساس این نظریه آب شدن یخهای این دریاچه باعث بالا رفتن سطح آب وافزایش فشار بر بستر این دریاچه شده و در نتیجه این فشار شکافهایی در زمین زیرین دریاچه ایجاد کرده که موجب فرو رفتن آب در این شکافها شده است .

در این بین سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در آخرین گزارش خود اعلام کرده است با افزایش گرمایش جهانی شاهد کمبود چشمگیر تولید مواد غذایی در جهان و افزایش گرسنگان در کشور های مختلف جهان به ویژه مردم قاره آفریقا و به خصوص اهالی کشورهای واقع در صحرای آفریقا خواهیم بود . بی شک با ادامه یافتن روند افزایش گرمایش جهانی نظاره گر بیابان زایی و تبدیل کشتزار ها به بیابانهای بایر خواهیم بود و تا سال 2009 زمینهای بایر قاره آفریقا به تنهایی به 90 میلیون هکتار خواهد رسید و این رقم چهار برابر مساحت کشور انگلستان است . تا چند سال آینده باید در انتظار موج جدیدی از تصاویر کودکان سوءتغذیه ای و کرکسهایی که در انتظار گرفتن مهمانی بر بالای جنازه های نیمه جان این کودکان هستند باشیم .

فائو در این گزارش تاکید کرده که ادامه این روند در بیش از 40 کشور جهان که دو میلیارد نفر از جمعیت جهان را در خود جای داده اند ٬ باعث کمبود مواد غذایی و افزایش فقر و گرسنگی و ناامنی می گردد و در جای دیگری از این گزارش اشاره شده است که با تغییرات آب و هوایی ، میزان بارش در 11 درصد از زمینهای قابل کشت و کار زراعی با کاهش شدید روبرو خواهد شد و زمینه ساز تبدیل این مزارع به بیابان همین خشکسالی ها خواهد بود . این در حالی است که جمعیت جهان به سرعت در حال افزایش است و مواد غذایی بیش از پیش مورد نیاز است . کاهش زمینهای زراعی اثرات مستقیمی بر فرسایش خاک دیگر زمینهای کشاورزی که در محدوده مناطق دچار خشکسالی قرار نمی گیرند نیز خواهد داشت . هنگامی که تقاضا برای محصولات کشاورزی بالا رود شاهد کشت و کار بی رویه و عدم رعایت تناوب و آیش بندی اصولی خواهیم بود که در نتیجه باعث فقر خاک و استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی می شود و استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی باعث شوری خاک و آبهای سطحی و زیر زمینی خواهد شد . همچنین بارانها و سیلاب های شدید که با ادامه این روند شاهد افزایش آنها خواهیم بود ٬ خود نقش قابل توجهی در افزایش فرسایش خاک خواهد داشت .
با توجه به اینکه ایران از نظر سرانه تولید گازهای گلخانه ای رتبه اول آسیا را متاسفانه به خود اختصاص داده و از نظر میزان گازهای تولید شده در آسیا بعد از چین و هند در مقام سوم جای گرفته است بررسی و تصویب طرح ملی مبارزه با گرمایش زمین در کنار برنامه های پیش بینی شده ٬ به منظور توسعه کشور بسیار ضروری به نظر می رسد . این در حالی است که چندی پیش طرح پیوستن داوطلبانه کشورمان به پروتکل کیوتو در مجلس و هیات دولت مطرح گردید و به تصویب نیز رسید اما توسط شورای محترم نگهبان رد شد و مغایر قانون اساسی شناخته شد . البته پیوستن به این پروتکل یا پروتکل هایی از این دست که احتمالا الزام آور خواهند بود نیازمند داشتن زیر ساخت های اصلی برای تولید انرژی پاک می باشد . زیر ساخت هایی که ما را از استفاده از سوخت های فسیلی بی نیاز کند و انرژی مطلوب و مورد نیاز کشور را تامین کند و در عین حال غرب باید دست از انحصاری کردن انرژی هسته ای برداشته و به کشور های در حال توسعه فرصت دهد تا امکانات لازم برای پیوستن به این معاهدات بین المللی را برای کشورخود فراهم آورند .
از سوی دیگر در شرایطی که نیاز به تحقیق ٬ ارزیابی و برنامه ریزی و نظارت بر وضعیت زیست محیطی کشور بیش از پیش مورد نیاز است ٬ زمزمه های نگران کننده ای به گوش می رسد که حاکی از انحلال یا ادغام شورای عالی محیط زیست است . البته داشتن یک شورای عالی کم کار و بدون کارآیی محیط زیست تفاوتی با نداشتن این شورا که می تواند نقشی راهبردی در برنامه توسعه چهارم بازی کند ندارد ٬ زیرا این شورا در سال جاری تنها یک جلسه به خود دیده است . در حالی که به نظر می رسد ٬ جلسات این شورا باید هفتگی یا حداقل ماهانه برگزار شود . انتظار دلسوزان محیط زیست این است که هیات دولت به جای انحلال یا ادغام این شورا در جهت تقویت و تنظیم این شورا قدم بر دارد و یا اگر قصد ادغام این شورا با شوراهای دیگر را دارند ٬ این شورا را با شوراهایی که حوزه فعالیتشان همسو و هم جهت است ٬ مانند شورای عالی آب و شورای عالی استاندارد ادغام کنند و یک شورای سه جانبه فعال و قدرتمند تشکیل دهند تا این شورا با پشتوانه حمایت دولت و قانونگذاران بتواند در جهت حفظ منابع طبیعی کشور زیبایمان ایران قدم بر دارد .
+
نوشته شده توسط
علی خلیلی در
یکشنبه 14 مرداد1386 ساعت
16:8
|
کپی برداری از مطالب وبلاگ فقط با ذکر منبع مجاز میباشد . All Rights Reserved 2005-2006 © by tolo3 |
